LIA VAN GOOL

LIA VAN GOOL

COLUMN VAN LIA VAN GOOL

Zij neemt de lezer mee in haar wereld van werkelijkheid en menselijkheid. Zij zal het zijn die de lezer een stuk vitamine voor het hart geeft en diezelfde lezer een blik gunt in het Dongense zoals Lia dat ziet. Gevarieerd en soms scherp ,maar altijd vanuit een positieve blik op de wereld van ons allen.

De redactie van deze krant wenst de lezer hierbij veel genoegen en leesplezier

Helikopter-mieren, invasieve exoten, mogelijkmaker en andere woorden in de komkommertijd

DONGENPosted by Lia van Gool Sun, July 16, 2017 19:33:06

Helikopter-mieren, invasieve exoten, mogelijkmaker en andere woorden in de komkommertijd

Deze column schrijf ik in de komkommertijd. Voor de zekerheid heb ik even opgezocht wat het eigenlijk betekent, komkommertijd. Nou, als je zoekt op Google, vind je heel wat omschrijvingen. Ik heb voor onderstaande omschrijving gekozen. En omdat het komkommertijd is, heb ik de column deze keer extra lang gemaakt, zodat je in ieder geval nog iets te lezen hebt in deze tijd.




Komkommertijd is een aanduiding voor de rustige zomerperiode, waarin er weinig nieuws en weinig handel is.


Het woord wordt tegenwoordig vooral gebezigd in de media (zoals Dongen Homespot), die er bovendien inhoud aan geven door berichten te brengen die buiten de komkommertijd geen nieuwswaarde zouden hebben. Het komkommerseizoen was voorheen altijd in de zomer – voor de kwekers een drukke tijd, maar in veel andere vakgebieden was er dan juist niets te doen. Omdat die seizoenen samenvielen, werd komkommertijd meer en meer geassocieerd met het gebrek aan nieuws en activiteiten.

Waar het woord komkommertijd precies vandaan komt, is niet helemaal zeker. Volgens sommige bronnen is het een leenvertaling van het Engelse cucumber time, dat vroeger in de zomermaanden door kleermakers werd gebruikt. Maar dat is later vervangen door het inmiddels ook weer verdwenen taylor's holiday, en niemand kent nog het woord cucumber time. Etymologen achten het inmiddels waarschijnlijker dat komkommertijd is gevormd naar voorbeeld van het Duitse Sauregurkenzeit, een woord uit de 18e eeuw. De oudste vindplaats in het Nederlands is (vooralsnog) uit 1787. Vanaf halverwege de negentiende eeuw wordt het woord volop gebruikt; zo had Multatuli het over "in 't hartje van den komkommertyd".


In 1845 werd er in de Vlissingsche courant in een artikel over "Politieke komkommertijd" het volgende over gezegd:


"Komkommertijd is, gelijk uit den aard der zaak volgt, de tijd, waarop deze vrucht wast en rijp wordt; doch dit woord heeft ook eene andere beteekenis, waarbij wij thans een oogenblik willen stilstaan. Men noemt komkommertijd, ook het bepaald, ieder jaar terugkeerend tijdstip, waarin in het een of ander vak van handel, bedrijf of nering minder drukte, minder vertier heerscht, dan gewoonlijk. Bijna iedere handelstak, schier elke betrekking in de maatschappij heeft haren komkommertijd, een tijd, dat deze of gene handelswaren, of voortbrengselen van nijverheid om verschillende redenen minder verbruikt, in minder getale omgezet worden, dan gewoonlijk. (...) Zoo heeft ook de politieke wereld haren komkommertijd; en dit is in ons Vaderland de tijd, waarop de Leden der Staten-Generaal niet zijn vergaderd, en er dus weinig leven in de Staats-brouwerij is."


Als je deze column leest, doe dat dan met bovenstaande omschrijving van komkommertijd in je gedachten. Ik heb er een eigen draai aan gegeven, door woorden te gebruiken, die ik de afgelopen tijd ben tegengekomen en die mij opgevallen zijn. Woorden, die ik in de ‘normale tijd’ misschien niet zou gebruiken (vraag me niet waarom niet?), maar die ik wel vind passen in de komkommertijd.

Het gebeurt zo weleens, dat je op een feestje zit, en dat je een beetje ‘slap aan het ouwehoeren’ bent. Zo gebeurde het bij mij ook. Ik was op een feestje bij een vriendin, op een warme zomeravond. De locatie was landelijk te noemen, het was even zoeken, maar uiteindelijk vonden wij het. Een grote boerderij, midden in de landerijen, maar eigenlijk toch op een steenworp afstand van Dongen. Het feest was, vanwege het warme weer, buiten. Robuuste houten banken en stoelen en even robuuste houten tafels. Op het moment dat wij aankwamen, had al een groot aantal feestgangers de locatie weten te vinden. De kopjes voor de koffie stonden klaar en ook de schoteltjes voor het gebak. Er werd al volop gegeten en gedronken. De jarige vriendin zat te midden van haar gasten, maar zij kwam natuurlijk omhoog toen wij haar kwamen feliciteren. Tegelijkertijd met ons kwamen ook de vrienden ‘helemaal uit België’ aan. Een andere vriendin, die op de fiets was, zat al op ons te wachten. Na de felicitaties zochten wij een plaatsje. Met ons vijven zijn we bij elkaar gaan zitten. Wel even wennen, zitten op zo’n bank. De vriendin uit België liep nogal moeilijk. En natuurlijk, zij had weer wat meegemaakt! Wat blijkt, ’s middags had zij een poging gedaan om een nieuw paspoort te gaan halen. En dat mislukte gruwelijk. Want, op zoek naar mooie mannen (misschien de burgemeester van de stad waar zij was?) struikelde onze Belgische vriendin en viel languit op de kasseien. Helaas met een lelijke blessure aan knie en enkel. De pijn was van haar gezicht af te lezen, maar dat mocht de pret niet drukken.

Op een gegeven moment kwam het gesprek op mieren. Je weet wel, die kleine, ijverige beestjes die vooral in de zomer te zien zijn. Vriendinnen hadden er last van. Bij ons thuis is nog geen mier te vinden geweest. Maar ook in de kranten (komkommertijd of misschien juister: mierentijd) was te lezen dat er overal veel mieren zaten en dat er ook vliegende mieren te zien waren. Van het een kwam het ander. Wij zagen ze op een gegeven moment (en nee, deze keer kwam het niet door de wijn), ‘vliegen’: de mieren dan. Van vliegende mieren kwamen wij op helikopter-mieren. Om daarop meteen maar aan te geven, dat er geen helikopter-mieren bestaan. Ook goed. Voor ons bestonden deze mieren die avond wel. Wij hebben er hartelijk om gelachen, en ik wist meteen dat ik dat woord zou gaan gebruiken in een column. Deze dus. Wat ik grappig vind is, dat ik, zoekend op het wereldwijde web naar de omschrijving ‘helikopter-mieren’, de volgende tekst tegenkwam: ‘Ze waren naar de helikopter gegaan om bij de evacuatie van de passagiers te zijn. De mieren droegen allemaal gele jacks, zodat ze beter zichtbaar waren.’ Geweldig toch! En voor mij het bewijs dat helikopters en mieren toch met elkaar te maken hebben!

Zo kwam ik afgelopen tijd wel meer bijzondere woorden tegen, bijvoorbeeld op televisie in het programma ‘Stadsmormels’. Een prachtig programma., waarin beelden te zien waren van dieren die meestal niet in het normale stadsbeeld te zien zijn, zoals bijvoorbeeld vossen. In één van de afleveringen waren prachtige parkieten te zien. De bioloog, die er verstand van had, vond het echter niet zo mooi dat deze dieren in de stad te zien waren. Hij noemde deze parkieten ‘invasieve exoten’ (betekenis: Invasieve soorten zijn soorten die zich buiten hun oorspronkelijke verspreidingsgebied hebben gevestigd en door hun aanwezigheid of hun snelle uitbreiding een bedreiging vormen van inheemse soorten). Dat neemt niet weg dat de parkieten gewoon prachtig waren om te zien, zo’n zwerm gekleurde vogels in een grijze Nederlandse stad.

Het volgende prachtige woord dat ik tegenkwam, gebruikte mijn tante, een ‘seniorenmomentje’. Tante was ‘even de weg kwijt’ (maar dan letterlijk). Volgens haar gezelschap was dat een ‘seniorenmomentje’ en had het helemaal niets met leeftijd of dementie te maken. Mooi woord, ‘seniorenmomentje’. En te gebruiken in alle gevallen dat je even de weg kwijt bent (al dan niet letterlijk) of als je even niet meer op een woord kan komen.

Vervolgens hoorde ik op televisie een prachtige verbastering van het woord ‘cowboy’. Een verbastering die wij (Brabanders onder ons), waarschijnlijk allemaal weleens gebruikt hebben. Degene die ik hoorde, sprak het woord ‘cowboy’ uit als ‘koiboi’ (geen idee hoe ik dat moet schrijven, maar ik denk dat dit er het meest op lijkt). En wat denk je? Er zijn 22 dialectwoorden voor ‘cowboy’, die gebruikt worden door heel Nederland!!!!

Het laatste prachtige woord dat ik deze week tegenkwam is ‘mogelijkmaker’. En die hebben wij in Dongen. Sinds kort hebben wij in ons prachtige dorp een ‘mogelijkmaker centrum’, die samen met een ‘intern opgave-team’ aan het werk gaat in het centrum. Als je wilt, kun je deze ‘mogelijkmaker’ bellen en komt hij koffiedrinken, zo staat te lezen in het persbericht van de gemeente. Zo gebeurt er toch nog iets nuttigs in deze komkommertijd. Dongen heeft een ‘mogelijkmaker centrum’. En die wilden wij altijd al, toch???

Lia van Gool



  • Comments(2)

Fill in only if you are not real





The following XHTML tags are allowed: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles and Javascript are not permitted.
Posted by Lia van Gool Fri, July 28, 2017 15:03:18

Ja, Dongenaartje, die had ik nog even niet in beeld toen ik mijn verhaal schreef, anders had ik die zeker meegenomen in mijn komkommer-column!

Posted by Dongenaartje Sat, July 22, 2017 12:52:24

En wat dacht je van de gevaarlijke muggen die in autobanden naar hier komen ...